Grzegorz Bral pochodzi z Gdańska, ale ściśle związany jest właśnie z wrocławskim Teatrem. Jest aktorem, reżyserem, a także nauczycielem. Najbardziej wyróżnił się tym, że stworzył znany w stolicy Dolnego Śląska Teatr Pieśń Kozła i jest kierownikiem Międzynarodowego Festiwalu Brave. W jego życiu było wiele interesujących rzeczy, w tym historia zdobywania przychylności sędziów na szkockim festiwalu. Również w centrum uwagi naszego artykułu na wroclaw-trend.eu będzie twórcza droga artysty.
Najważniejsze o aktorze
Według czasopisma Iwroclaw Grzegorz Bral należy do pierwszej ósemki najwybitniejszych postaci kultury współczesnego Wrocławia. I są ku temu powody.
Urodził się 21 listopada 1961 roku. Z wykształcenia jest przede wszystkim filologiem — studiował to jeszcze w Gdańsku, a następnie w Lublinie i Wrocławiu. Grzegorz miał również okazję studiować psychologię w Lublinie, a teatrologię w Warszawie.
Pod koniec lat 80. nasz bohater podjął pracę w ośrodku praktyki teatralnej „Gardzienice”, położonym we wschodniej części Polski, gdzie zagrał Tristana w spektaklu „Carmina Burana”. Gdy zaczęły się lata 90. rozpoczął pracę jako nauczyciel aktorstwa, a działalność ta zaprowadziła go do Wrocławia. Tam Grzegorz miał zaszczyt pracować w centrum Teatralnym Jerzego Grotowskiego.
1996 – wraz z aktorką Anna Zubrzycką zakłada we Wrocławiu Teatr Tragon, który od 1998 roku znany jest jako Pieśń Kozła. Koncepcją przedstawień jest przybliżenie sztuki teatralnej do zapomnianych początków, czyli do wzorów europejskich i orientalnych.
W latach 90. uczył także w różnych krajach techniki aktorskiej. Jego wykłady były słyszane w Anglii, Szwecji, Grecji, Singapurze, Irlandii. Studenci, którzy uczęszczają na jego studia podyplomowe, otrzymują dyplom uniwersytecki. W Polsce artysta współpracował z uczelniami warszawskimi i wrocławskimi. Ponadto był organizatorem konferencji poświęconych antropologii teatru.
Od 2005 roku wrocławski działacz teatralny organizuje Międzynarodowy Festiwal Brave.
Teatr „Pieśń Kozła”
Teatr „Pieśń Kozła” niejednokrotnie zaskakiwał świat sztuki imponującymi przedstawieniami wyobraźni. Były to wybitne wydarzenia na skalę Polski i całej Europy w 2012 roku spektakl „Pieśni Leara” zdobył 3 statuetki na festiwalu Fringe w Edynburgu, gdzie było kilka tysięcy kandydatów do nagrody.
Grzegorz Bral bardzo lubi Szekspira i jego dramaty, dlatego często pomaga widzowi przeżyć angielski klasyk, odkrywając coś nowego. Podróż przez historię Wielkiej Brytanii często staje się tak fascynująca, że uczestnicy spektaklu odczuwają katharsis – oczyszczenie duszy dzięki prawdziwej sztuce. Pomaga w tym również dobrze przemyślany akompaniament muzyczny.
Praca reżyserska
W wielu przypadkach nasz bohater jest reżyserem spektakli. Mówi, że wraca do Szekspira przez dziesięciolecia, za każdym razem odkrywając coś nowego. Grzegorz Bral bierze za podstawę znane mity z różnych kultur i w spektaklach, które tworzy, niestrudzenie szuka nowej formy aktorskiej ekspresji. Stara się harmonijnie połączyć wszystkie elementy sztuki teatralnej: werbalne, motoryczne, muzyczne i tym podobne. Aby spektakl był postrzegany jako samo życie, a nie jakaś fikcyjna historia, reżyser wrocławskiego Teatru pomaga aktorom jak najlepiej przyzwyczaić się do roli. W rezultacie nawet nie grają, ale żyją.
Na przykładzie spektaklu The Crucible, wykonanego na podstawie dzieła Arthura Millera o Czarownicach z Salem, można zauważyć, że Bral szuka dla aktorów najbardziej odpowiednich form ruchu. Artyści z różnych krajów starają się jak najdokładniej odtworzyć treść dramatycznej historii. Polski artysta sprawia, że stara fabuła faktycznie ożywa na scenie, co sprawia, że zastanawiamy się, że nie jesteśmy tak daleko od tamtych czasów.
Praca w Teatrze Studio
W latach 2010-2012 bohater tego artykułu miał ciekawą pracę — dyrektora artystycznego Teatru Studio, znajdującego się w stolicy Polski. Tam ciężko pracował z aktorami, ucząc ich, jak dokonywać odkryć zarówno dla siebie, jak i dla publiczności. W tym celu kładzie duży nacisk na dialog z aktorami, budząc w nich energię na wzór takich mistrzów jak Stanisławski i Meyerhold. Taka praca, zauważa Grzegorz Bral, może nie przynieść rezultatów od razu, ale stopniowo jednak przynosi owoce.
W 2011 roku reżyser, w ramach współpracy z Teatrem Studio, wystawił „Ćwiczenia z Ionesco”. Spektakl ten powstał zgodnie z klasycznymi prawami teatru absurdu. Zawiera kilka etiud opartych na fragmentach sztuk tego rumuńskiego autora. Wśród nich można wyróżnić „Krzesła” i „Lekcje”. Współautorem scenariusza był Krzysztof Majchrzak. Artyści wykonali spektakl, próbując odkryć absurd i groteskę, charakterystyczne dla twórczości Eugèna Ionesco.
Sukces „Pieśni Leara” na festiwalu Fringe
Rok 2012 okazał się dla Grzegorza Brala i jego kolegów z teatru szczególnie udany, bowiem „Pieśni Leara” zrobiły niesamowite wrażenie na publiczności i krytykach w Szkocji. Artyści opowiedzieli poruszającą historię monarchy Szekspira w 12 pieśniach, używając korsykańskiego rytmu i średniowiecznej polifonii gregoriańskiej. Zamiast dialogu reżyser zdecydował się na oratorium.
Międzynarodowa publiczność była po prostu zachwycona, towarzysząc spektaklowi gromkimi owacjami na stojąco, ponieważ została uchwycona przez magię szekspirowską. Oszołomieni komentatorzy zauważyli: grają i śpiewają jak prawdziwi stratfordowie. I dodali: to jedyny zespół na świecie, który rozszyfrował kod muzyczny poezji Szekspira. A krytycy nie tak łatwo jest zaskoczyć!
Return to the Voice
Niecałe dwa lata po udanym występie w Edynburgu jak Bral wrócił do Szkocji, aby zaprezentować inny projekt – Return to the Voice. Jeszcze przed premierą widzowie mieli przeczucie, że będzie to coś wyjątkowego. I nie pomylili się w swoich ocenach — pomysł i jego realizacja były na najwyższym poziomie.
Koncepcja opierała się na szkockich piosenkach znalezionych w archiwach muzycznych i podczas wycieczki artystów po Szkocji. Kompozytor Maciej Rychły, współpracując z Teatrem, zachował oryginalną melodię, ale postanowił przekształcić jednogłośne kompozycje w wielogłosowe.
Spektakl „Szalony Bóg”
Cóż, latem 2016 roku zaprezentowano kolejną premierę — spektakl „Szalony bóg”, zainspirowany szekspirowskim Hamletem. Reżyser zebrał międzynarodową obsadę przedstawicieli 14 krajów. Na jednej scenie znaleźli się śpiewak operowy, skrzypek, perkusista i kilku tancerzy.
Grzegorz Bral zaznaczył, że każdy w tym zespole dodał do spektaklu coś z własnego doświadczenia. I rzeczywiście, wszyscy artyści wzbogacili arsenał artystycznych środków wyrazu, które tworzą niepowtarzalne połączenie w niezwykły spektakl z muzyką, ruchem i scenografią Roberta Florczaka. Oto niektóre z jej elementów: 17 krzeseł i teksty unoszące się w tle, a także element inspirowany „Człowiek witruwiański” Da Vinci.
Oryginalne pomysły — wizytówka artysty
Inne oryginalne pomysły Grzegorza Brala zostały zawarte w innych przedstawieniach. Na przykład w „Wyspie” – spektaklu opartym na szekspirowskiej „Burzy” – wykorzystano starożytną islandzką tradycję opowiadania snów tym, którzy umierają. Można tam również zauważyć inne elementy Wrocławskiego Teatru-śpiew polifoniczny i taniec współczesny, wystawiony przez hiszpańskiego choreografa. Dla wrocławskiego artysty to dzieło Szekspira to przede wszystkim historia wielkiej samotności.
Grzegorz Bral stworzył także spektakl „Hamlet-komentarz”, w którym próbował oświetlić linie, na które Szekspir ledwo wskazywał. Jej scenariusz jest tylko trochę echem wybitnego dramatu szekspirowskiego, dając nową interpretację wydarzeń, które miały miejsce w noc zabicia Hamleta.
Wrocławski aktor i reżyser wyróżnił się tym, że bardzo subtelnie wyczuwa klasykę, nadaje jej nowe brzmienie, doskonale rozumie rolę muzyki w spektaklach i doskonale dostraja grę aktorską.
