{"id":4124,"date":"2025-07-28T12:34:03","date_gmt":"2025-07-28T10:34:03","guid":{"rendered":"https:\/\/wroclaw-trend.eu\/?p=4124"},"modified":"2025-07-28T15:14:19","modified_gmt":"2025-07-28T13:14:19","slug":"jerzy-grotowski-we-wroclawiu-jak-jego-idee-zmienily-teatr-miasta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wroclaw-trend.eu\/pl\/eternal-4124-jerzy-grotowski-we-wroclawiu-jak-jego-idee-zmienily-teatr-miasta","title":{"rendered":"Jerzy Grotowski we Wroc\u0142awiu: jak jego idee zmieni\u0142y teatr miasta"},"content":{"rendered":"\n<p>Wyobra\u017a sobie teatr, gdzie nie ma kurtyny, scenografii, muzyki \u2013 nic zb\u0119dnego mi\u0119dzy aktorem a widzem. Tylko cia\u0142o, g\u0142os i absolutne zaanga\u017cowanie w to, co si\u0119 dzieje. W\u0142a\u015bnie taki teatr \u2013 \u201ebiedny\u201d, ale \u043f\u0440\u0435\u0434\u0435\u043b\u044c\u043d\u043e szczery \u2013 Jerzy Grotowski budowa\u0142 we Wroc\u0142awiu w latach 60. i 70. Teatr sta\u0142 si\u0119 laboratorium, aktor \u2013 \u017cywym instrumentem, a scena \u2013 przestrzeni\u0105 dla rytua\u0142u i wewn\u0119trznej transformacji. W tym artykule na <a href=\"https:\/\/wroclaw-trend.eu\/pl\">wroclaw-trend.eu<\/a> rozbierzemy, jak Wroc\u0142aw sta\u0142 si\u0119 \u015bwiatowym punktem przyci\u0105gania teatralnych innowator\u00f3w, w czym najbardziej objawi\u0142 si\u0119 wp\u0142yw Grotowskiego i dlaczego jego reformy nadal wp\u0142ywaj\u0105 na \u017cycie artystyczne miasta.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a6ad80265f49\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a6ad80265f49\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/wroclaw-trend.eu\/pl\/eternal-4124-jerzy-grotowski-we-wroclawiu-jak-jego-idee-zmienily-teatr-miasta\/#Teatr_bez_ozdob_jak_we_Wroclawiu_narodzil_sie_%E2%80%9Eteatr_ubogi%E2%80%9D\" >Teatr bez ozd\u00f3b: jak we Wroc\u0142awiu narodzi\u0142 si\u0119 \u201eteatr ubogi\u201d<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/wroclaw-trend.eu\/pl\/eternal-4124-jerzy-grotowski-we-wroclawiu-jak-jego-idee-zmienily-teatr-miasta\/#Z_Opola_do_Wroclawia_miasto_jako_przestrzen_do_eksperymentu\" >Z Opola do Wroc\u0142awia: miasto jako przestrze\u0144 do eksperymentu<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/wroclaw-trend.eu\/pl\/eternal-4124-jerzy-grotowski-we-wroclawiu-jak-jego-idee-zmienily-teatr-miasta\/#%E2%80%9ETeatr_ubogi%E2%80%9D_w_akcji\" >\u201eTeatr ubogi\u201d w akcji<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/wroclaw-trend.eu\/pl\/eternal-4124-jerzy-grotowski-we-wroclawiu-jak-jego-idee-zmienily-teatr-miasta\/#Koncepcja_Grotowskiego_w_dzialaniu_aktor_jako_zywy_instrument\" >Koncepcja Grotowskiego w dzia\u0142aniu: aktor jako \u017cywy instrument<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/wroclaw-trend.eu\/pl\/eternal-4124-jerzy-grotowski-we-wroclawiu-jak-jego-idee-zmienily-teatr-miasta\/#Rola_aktora_w_systemie\" >Rola aktora w systemie<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/wroclaw-trend.eu\/pl\/eternal-4124-jerzy-grotowski-we-wroclawiu-jak-jego-idee-zmienily-teatr-miasta\/#Przyklady_na_scenie\" >Przyk\u0142ady na scenie<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/wroclaw-trend.eu\/pl\/eternal-4124-jerzy-grotowski-we-wroclawiu-jak-jego-idee-zmienily-teatr-miasta\/#Wplyw_Grotowskiego_na_sztuke_teatr_ktory_zmienil_oblicze\" >Wp\u0142yw Grotowskiego na sztuk\u0119: teatr, kt\u00f3ry zmieni\u0142 oblicze<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Teatr_bez_ozdob_jak_we_Wroclawiu_narodzil_sie_%E2%80%9Eteatr_ubogi%E2%80%9D\"><\/span>Teatr bez ozd\u00f3b: jak we Wroc\u0142awiu narodzi\u0142 si\u0119 \u201eteatr ubogi\u201d<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Po\u0142owa lat 60. to czas, gdy wroc\u0142awski teatr przeszed\u0142 radykaln\u0105 odnow\u0119. Impulsem by\u0142o pojawienie si\u0119 Jerzego Grotowskiego, kt\u00f3ry wraz z Teatrem-Laboratorium przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do miasta z Opola. Formalnie \u2013 zmiana adresu, faktycznie \u2013 narodziny nowego my\u015blenia o teatrze. W samym sercu Wroc\u0142awia, w ciasnym pomieszczeniu za ratuszem, Grotowski zniszczy\u0142 utarte wyobra\u017cenia o scenie, aktorze i przedstawieniu. Teatr nie mia\u0142 ju\u017c cieszy\u0107 oka ani bawi\u0107 \u2013 mia\u0142 trafia\u0107 w nerw. I robi\u0142 to z tak\u0105 bezpo\u015brednio\u015bci\u0105, \u017ce nie by\u0142o si\u0119 gdzie schowa\u0107 \u2013 ani aktorowi, ani widzowi.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Z_Opola_do_Wroclawia_miasto_jako_przestrzen_do_eksperymentu\"><\/span>Z Opola do Wroc\u0142awia: miasto jako przestrze\u0144 do eksperymentu<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Grotowski nieprzypadkowo wybra\u0142 Wroc\u0142aw. Miasto, kt\u00f3re po wojnie kszta\u0142towa\u0142o now\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 kulturow\u0105, mia\u0142o paradoksaln\u0105 cech\u0119: jednocze\u015bnie potrzebowa\u0142o nowych sens\u00f3w i pozwala\u0142o na \u015bmia\u0142e eksperymenty. Nie by\u0142o tu wielkiego teatralnego kanonu \u2013 zatem nie by\u0142o te\u017c presji. W 1965 roku Teatr-Laboratorium otrzyma\u0142 swoj\u0105 siedzib\u0119 w budynku przy ratuszu, na Rynku 27. I Grotowski m\u00f3g\u0142 wreszcie w pe\u0142ni skoncentrowa\u0107 si\u0119 na tym, co najwa\u017cniejsze: na <strong>badaniu natury teatru<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.wroclaw-trend.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2025\/07\/ad_4nxdtgtjg81lp9yimbnlwkec-ymenpsj6gdwlkysp4qx59fwgixt46oodtix6zkoywxst_vahnkrohe2hubnkxpb-b5avbxn1duhywxvlhapzf7yzniihqzgolezqywg-hqd0jdxnkqkey2_t3owghmgxuvtvcp0yrcg.png\" alt=\"\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>To w\u0142a\u015bnie we Wroc\u0142awiu powsta\u0142y jego dwa najbardziej wp\u0142ywowe przedstawienia \u2013 \u201eKsi\u0105\u017c\u0119 Niez\u0142omny\u201d oraz \u201eApocalypsis cum figuris\u201d. Ale wa\u017cne jest nie tylko to, <strong>co<\/strong> tu wystawi\u0142, lecz <strong>jak<\/strong>. Grotowski odm\u00f3wi\u0142 od klasycznej struktury teatru jako instytucji. Scena sta\u0142a si\u0119 laboratorium, aktorzy \u2013 uczestnikami eksperymentu, a widzowie \u2013 wsp\u00f3\u0142uczestnikami, kt\u00f3rzy mieli prze\u017cy\u0107 do\u015bwiadczenie razem z wykonawcami.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E2%80%9ETeatr_ubogi%E2%80%9D_w_akcji\"><\/span>\u201eTeatr ubogi\u201d w akcji<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Istota podej\u015bcia naszego bohatera sprowadza\u0142a si\u0119 do radykalnego minimalizmu. W ksi\u0105\u017cce \u201eKu teatrowi ubogiemu\u201d Grotowski pisa\u0142: \u201eTeatr mo\u017ce istnie\u0107 bez kostium\u00f3w, bez scenografii, bez muzyki, ale nie mo\u017ce istnie\u0107 bez aktora, kt\u00f3ry dzia\u0142a, i widza, kt\u00f3ry obserwuje\u201d. We Wroc\u0142awiu idea tych s\u0142\u00f3w zosta\u0142a wcielona w \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n<p>Aktor pracowa\u0142 z cia\u0142em i g\u0142osem jako z g\u0142\u00f3wnym (i w zasadzie jedynym) instrumentem. Miejsce akcji cz\u0119sto zmienia\u0142o si\u0119 w trakcie spektaklu; widz siedzia\u0142 w kilku metrach od wykonawcy lub wr\u0119cz by\u0142 cz\u0119\u015bci\u0105 akcji. Wszystko to tworzy\u0142o poczucie intensywnej obecno\u015bci \u2013 \u201enagiego\u201d kontaktu, w kt\u00f3rym nie by\u0142o si\u0119 gdzie ukry\u0107 ani aktorowi, ani widzowi.<\/p>\n\n\n\n<p>To by\u0142 teatr bez ozd\u00f3b i kompromis\u00f3w. Prowokowa\u0142, wyczerpywa\u0142, czasem szokowa\u0142. I w\u0142a\u015bnie dlatego pozostawa\u0142 w pami\u0119ci nie jako spektakl, lecz jako wydarzenie, kt\u00f3re zmienia wewn\u0119trzny stan. We Wroc\u0142awiu tak\u0105 estetyk\u0119 zobaczono po raz pierwszy \u2013 i ju\u017c nie znikn\u0119\u0142a ona z teatralnej sceny miasta.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Koncepcja_Grotowskiego_w_dzialaniu_aktor_jako_zywy_instrument\"><\/span>Koncepcja Grotowskiego w dzia\u0142aniu: aktor jako \u017cywy instrument<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Je\u015bli re\u017cyseria Grotowskiego \u0142ama\u0142a tradycyjne formy teatralne, to jego podej\u015bcie do aktora \u2013 przedefiniowywa\u0142o sam\u0105 istot\u0119 teatru. Nie postrzega\u0142 aktora jako wykonawcy roli. Aktor, wed\u0142ug Grotowskiego, mia\u0142 sta\u0107 si\u0119 przewodnikiem \u2013 tym, kto za pomoc\u0105 w\u0142asnego cia\u0142a, g\u0142osu i emocji otwiera widzowi co\u015b g\u0142\u0119bszego ni\u017c fabu\u0142a. Wymaga\u0142o to nie tylko profesjonalnego przygotowania, ale ca\u0142kowitej reorientacji: od rzemios\u0142a do po\u015bwi\u0119cenia.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Rola_aktora_w_systemie\"><\/span>Rola aktora w systemie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/wroclaw-trend.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2025\/07\/ad_4nxf6v9nzonawx-svwnppx-mtson0jr3ehou8rc4tngzdfggrbdndw3lp0nxn-odjcdikz-9-31upk1eponawb27yc62xvemet-v1v8fsff259p5m5cutfplcxecszz3hk9l39elwgqkey2_t3owghmgxuvtvcp0yrcg.png\" alt=\"\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Centralnym w metodzie Grotowskiego by\u0142o poj\u0119cie \u201eaktu totalnego\u201d \u2013 granicznego po\u015bwi\u0119cenia, w kt\u00f3rym aktor nie gra, a dokonuje ofiary. \u201eTeatr to akt, w kt\u00f3rym aktor po\u015bwi\u0119ca si\u0119 na oczach widza\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0142. To nie metafora, a instrukcja pracy: w ka\u017cdym spektaklu aktor mia\u0142 dochodzi\u0107 do granic fizycznej i psychicznej wytrzyma\u0142o\u015bci, by \u201eoczy\u015bci\u0107\u201d siebie i wywo\u0142a\u0107 transformacj\u0119 w widowni.<\/p>\n\n\n\n<p>W tym celu Grotowski opracowa\u0142 skomplikowany system trening\u00f3w, kt\u00f3ry obejmowa\u0142 \u0107wiczenia fizyczne i g\u0142osowe, praktyki oddechowe i rytmiczne. Praca z cia\u0142em by\u0142a bezlito\u015bnie precyzyjna: \u017cadnego przypadkowego gestu, \u017cadnego \u201epsychologicznego\u201d flirtu. Cia\u0142o mia\u0142o by\u0107 wolne, a jednocze\u015bnie kontrolowane co do milimetra. G\u0142os \u2013 elastyczny, zdolny do rejestr\u00f3w krtaniowych, chrypliwych, \u015bpiewnych, krzycz\u0105cych. Wszystko \u2013 dla osi\u0105gni\u0119cia stanu pe\u0142nej obecno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Ta metoda, cho\u0107 niezwykle wymagaj\u0105ca, radykalnie zmieni\u0142a wyobra\u017cenie o tym, czym jest gra aktorska. W teatrze Grotowskiego aktor <strong>nie przedstawia\u0142, a przekszta\u0142ca\u0142 si\u0119<\/strong>. Przypomina nam to o tak utalentowanych artystach z Wroc\u0142awia, jak <a href=\"https:\/\/wroclawiski.eu\/pl\/eternal-2361-aktorka-gabriela-kownacka-feministka-ktora-kochala-mezczyzn\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Gabriela Kownacka<\/a> i Igor Przegrodzki.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Przyklady_na_scenie\"><\/span>Przyk\u0142ady na scenie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.wroclaw-trend.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2025\/07\/ad_4nxefr6uwrwebcxnplhwksnqaegky9sk4yraukavmqfqsigbv0faks3apvf9cxp79cf8frpaupv7wychuffw0zjkwxahz6bfu1wxy03idqgjygzjrk8n2wh_mmezrfkcnhj3pmxsw7akey2_t3owghmgxuvtvcp0yrcg.png\" alt=\"\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Najbardziej znane wcielenie tej filozofii \u2013 aktor Ryszard Cie\u015blak \u2013 ulubiony ucze\u0144 i odtw\u00f3rca g\u0142\u00f3wnych r\u00f3l w spektaklach Teatru-Laboratorium. W \u201eKsi\u0119ciu Niez\u0142omnym\u201d (1965) stworzy\u0142 obraz cz\u0142owieka, kt\u00f3ry ginie, ale nie ust\u0119puje. Ka\u017cdy ruch, ka\u017cde napi\u0119cie mi\u0119\u015bnia w jego ciele sta\u0142o si\u0119 osobnym symbolem. Widz widzia\u0142 nie posta\u0107, lecz cz\u0142owieka, kt\u00f3ry fizycznie przechodzi przez b\u00f3l, w\u0105tpliwo\u015bci, wiar\u0119 i \u015bmier\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>W \u201eApocalypsis cum figuris\u201d ta praktyka osi\u0105gn\u0119\u0142a apogeum: spektakl trwa\u0142 ponad godzin\u0119, podczas kt\u00f3rej aktorzy pozostawali w stanie nieustannej koncentracji, przechodzili od szeptu do krzyku, od statyki do wybuchowego ruchu. I wszystko to \u2013 w ciasnym kontakcie z widzem, cz\u0119sto dos\u0142ownie w kilku centymetrach. W takim przestrzeni nie by\u0142o miejsca na fa\u0142sz.<\/p>\n\n\n\n<p>Ta metodyka by\u0142a nie protestem przeciwko zwyk\u0142emu teatrowi, lecz realnym cielesnym, etycznym i artystycznym do\u015bwiadczeniem. Odt\u0105d \u201eaktor Grotowskiego\u201d sta\u0142 si\u0119 osobnym poj\u0119ciem \u2013 symbolem teatru, kt\u00f3ry przenika w sam\u0105 istot\u0119 cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wplyw_Grotowskiego_na_sztuke_teatr_ktory_zmienil_oblicze\"><\/span>Wp\u0142yw Grotowskiego na sztuk\u0119: teatr, kt\u00f3ry zmieni\u0142 oblicze<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.wroclaw-trend.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2025\/07\/ad_4nxfnmfhaosdo6zkl813wifs0n9rswu9bpmoevg0wwhahobuunehxgsrcv_1ddkn2dvzisnwcp-mcgk2-ov8duhjsg_o5rbnerug84vvpgpnouirq7bgdxsanox0ccy-qi8pszmta-wkey2_t3owghmgxuvtvcp0yrcg.png\" alt=\"\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Kiedy Grotowski zacz\u0105\u0142 eksperymentowa\u0107 z formatem przedstawie\u0144, sta\u0142o si\u0119 jasne: chodzi o inny spos\u00f3b my\u015blenia. Teatr w jego rozumieniu nie by\u0142 opraw\u0105 dla akcji, nie by\u0142 dzie\u0142em, kt\u00f3re mo\u017cna \u201eobejrze\u0107\u201d. By\u0142 procesem, w kt\u00f3ry nale\u017cy wej\u015b\u0107. W konsekwencji stopniowo znika scena, znika widownia, znika podzia\u0142 na wykonawc\u0119 i obserwatora. I pojawia si\u0119 przestrze\u0144, w kt\u00f3rej co\u015b si\u0119 dzieje \u2013 <strong>nie przed tob\u0105, a z tob\u0105<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>W latach 70. Grotowski odchodzi od klasycznych przedstawie\u0144 i zanurza si\u0119 w tak zwane projekty parateatralne: nocne praktyki, treningi, wsp\u00f3lne dzia\u0142ania rytualne. To ju\u017c nie teatr w zwyk\u0142ym rozumieniu, a \u201ewsp\u00f3lne dzia\u0142anie\u201d \u2013 forma spotkania, gdzie najwa\u017cniejsza jest nie forma, a stan. Uczestnicy nie graj\u0105, nie imituj\u0105, nie reprezentuj\u0105. Badaj\u0105 granic\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 a \u015bwiatem \u2013 poprzez ruch, oddech, rytm, interakcj\u0119. Dla Grotowskiego by\u0142a to droga do \u017ar\u00f3de\u0142 \u2013 nie tylko teatru, ale ludzkiego do\u015bwiadczenia w og\u00f3le.<\/p>\n\n\n\n<p>To przesuni\u0119cie od \u201eprzedstawienia\u201d do \u201eprze\u017cycia\u201d zmieni\u0142o j\u0119zyk teatru we Wroc\u0142awiu. Tu pojawi\u0142o si\u0119 \u015brodowisko, w kt\u00f3rym forma ju\u017c nie dyktowa\u0142a sensu. Teatr zacz\u0119to postrzega\u0107 jako praktyk\u0119, jako narz\u0119dzie badania. Tak w\u0142a\u015bnie zacz\u0119\u0142y pracowa\u0107, na przyk\u0142ad, re\u017cyserka Anna Zadarnia, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy dzia\u0142ania performatywne z praktykami cielesnymi, czy kolektyw Teatru ZAR, kt\u00f3ry wyr\u00f3s\u0142 z projekt\u00f3w Instytutu Grotowskiego i kontynuuje rozw\u00f3j idei \u201eaktu totalnego\u201d w kluczu sakralnym i ch\u00f3ralnym.<\/p>\n\n\n\n<p>Nawet te wroc\u0142awskie teatry, kt\u00f3re formalnie nie odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do Grotowskiego, odziedziczy\u0142y jego kluczowe przekonanie: teatr to kontakt, proces, zmiana. W pracach re\u017cyser\u00f3w Marcina Ligazy, Piotra Borkowskiego, Agnieszki Osiak wida\u0107 t\u0119 lini\u0119 \u2013 w centrum uwagi zawsze jest nie fabu\u0142a, a aktor, jego cielesno\u015b\u0107, obecno\u015b\u0107, ruch ku drugiemu.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201ePr\u00f3buj\u0105c zaproponowa\u0107 formu\u0142\u0119, kt\u00f3ra obejmuje istot\u0119 jego poszukiwa\u0144\u2026 tworzy\u0142 precyzyjne narz\u0119dzia do przemiany wewn\u0119trznej energii aktora\u2026 aby publiczno\u015b\u0107 mog\u0142a do\u015bwiadczy\u0107 innego wymiaru \u017cycia ni\u017c zwyk\u0142y\u201d \u2013 <a href=\"https:\/\/culture.pl\/pl\/artykul\/alfabet-jerzego-grotowskiego\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">zauwa\u017ca<\/a> profesor Dariusz Kosi\u0144ski.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Zatem wp\u0142yw Grotowskiego \u2013 to nie szko\u0142a czy metoda w zwyk\u0142ym sensie. To przesuni\u0119cie akcent\u00f3w, kt\u00f3re uczyni\u0142o Wroc\u0142aw miejscem, gdzie teatr przesta\u0142 by\u0107 zwyk\u0142\u0105 sztuk\u0105. Sta\u0142 si\u0119 <strong>badaniem tego, jak \u017cyjemy, s\u0142yszymy i patrzymy<\/strong>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wyobra\u017a sobie teatr, gdzie nie ma kurtyny, scenografii, muzyki \u2013 nic zb\u0119dnego mi\u0119dzy aktorem a widzem. Tylko cia\u0142o, g\u0142os i absolutne zaanga\u017cowanie w to, co si\u0119 dzieje. W\u0142a\u015bnie taki teatr \u2013 \u201ebiedny\u201d, ale \u043f\u0440\u0435\u0434\u0435\u043b\u044c\u043d\u043e szczery \u2013 Jerzy Grotowski budowa\u0142 we Wroc\u0142awiu w latach 60. i 70. Teatr sta\u0142 si\u0119 laboratorium, aktor \u2013 \u017cywym instrumentem, a [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":316,"featured_media":4080,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[159],"tags":[2063,2067,2074,2073,2061,2064,2076,2071,2072,2066,2062,2065,2069,2075,2068,2070,1074],"moimportance":[32,35],"motype":[163],"moformat":[24],"class_list":{"0":"post-4124","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-teatrs","8":"tag-akt-totalny","9":"tag-aktor-jako-instrument","10":"tag-anna-zaradna-2","11":"tag-apocalypsis-cum-figuris-2","12":"tag-jerzy-grotowski-wroclaw","13":"tag-ksiaze-niezlomny-spektakl","14":"tag-performance-jako-badanie","15":"tag-praktyki-cielesne","16":"tag-praktyki-parateatralne","17":"tag-radykalny-minimalizm","18":"tag-ryszard-cieslak-aktor","19":"tag-scena-jako-rytual","20":"tag-teatr-bez-dekoracji","21":"tag-teatr-laboratorium","22":"tag-teatr-zar-wroclaw","23":"tag-ubogi-teatr","24":"tag-wroclawski-teatr","25":"moimportance-golovna-novyna","26":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","27":"motype-eternal","28":"moformat-longrid-korotka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wroclaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4124","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wroclaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wroclaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/316"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4124"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/wroclaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4124\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4135,"href":"https:\/\/wroclaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4124\/revisions\/4135"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4080"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wroclaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4124"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4124"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4124"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=4124"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=4124"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw-trend.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=4124"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}